Katalog/BT-027
BT-027 · Papaveraceae

Haşhaş

Papaver somniferum
Kanıt: KlinikToksik / kısıtlı
Papaver somniferum
Diğer adlar
Afyon, poppy, adormidera
Kullanılan kısım
Tohum, kapsül
Bölge
Anadolu ve Akdeniz
Kullanım
Şifa, Besin, Zehirli

Geleneksel kullanım

Anadolu

Afyonkarahisar ve çevresinde binlerce yıldır yetiştirilir. Tohumu haşhaşlı çörek ve haşhaş ezmesi için kullanılır. Eskiden ağlayan bebekleri uyutmak için kapsül kaynatılıp verilirdi; bu ölümcül bir uygulamadır.

Antik Yunan

Uyku tanrısı Hypnos ve ölüm tanrısı Thanatos haşhaş kapsülleriyle tasvir edilirdi.

Hazırlama

Gıda olarak yalnızca tohum ve tohum yağı kullanılır.

Bilim ne diyor

Kapsül sütü morfin ve kodein içerir. Modern ağrı kesicilerin önemli bir kısmı hâlâ haşhaştan elde edilir; Türkiye bu ham madde için lisanslı az sayıdaki üretici ülkeden biridir.

Güvenlik

Toksik / kısıtlı

Kapsül ve sütü bağımlılık yapar, solunumu durdurabilir. Bitkiyi ev ilacı olarak kullanmak, özellikle çocuklarda, ölümcüldür.

Yasal durum ve koruma

Türkiye’de haşhaş ekimi yalnızca izin verilen illerde ve TMO lisansıyla yapılabilir. Tohum ve gıda ürünleri yasaldır.

Türkiye 1970’lerden beri kapsülü çizip afyon sakızı toplamak yerine kapsülü bütün hâlde işleyen yönteme geçti; böylece kaçakçılık büyük ölçüde önlendi.

Kaynaklar

  1. AraştırmaPoppy Seed Tea: A Short Review and Case Study
  2. AraştırmaThe origins and spread of the opium poppy revealed by genomics and seed morphometrics
  3. Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Papaver somniferum